در وهلۀ اول، خیر!...

تمرکز مسائل مدیریت مجتمع‌های مسکونی (که آن را به اختصار چهارمیم می‌نامیم) بر شناسایی و احصای مشکلات مناسبات میان مالک، ساکن و مدیران مجتمع‌های مسکونی، مقایسه و ارزیابی روش‌ها و رویکردها، انعکاس تجربیات و دیدگاه‌های هر سه گروه، کنکاش در علت‌ها و فراهم‌آوردن بستری برای تبادل و تجمیع تجربیات است.

در بطن موضوعات اصلی توجه چهارمیم مسائلی قرار دارند که از یک طرف ناشی از واقعیت روزمرۀ زندگی و تعاملات میان این سه گروه‌اند، و از طرف دیگر تحت تأثیر چارچوب‌های حقوقی و عرفی حاکم بر وظایف، تعهدات و اختیارات هر گروه قرار دارند (قانون تملک آپارتمان‌ها و آیین‌نامۀ اجرایی آن، آراء قضایی در دعاوی میان مالک و ساکن و هیئت‌مدیره‌ها،...). بسیاری از این مسائل ناشی از تفسیر، روش‌ کار و رویه‌هایی است که از جانب گروهی «قانونی»، «اصولی» یا «درست» شمرده می‌شوند ولی گروه دیگر آن را «اجحاف» و «حق‌کشی» تلقی می‌کنند. موضوع فقط این نیست که گروهی ناراضی‌اند (ندرتاً بتوان کاری کرد که همه راضی باشند!)... اما اغلب مشکل بر سر نبود سنجه و رویۀ مشترک برای تعیین تکلیف دربارۀ حقوق و وظایف متقابل ذی‌نفعان است.

داستان‌های متعددی از این قبیل تعارضات وجود دارد: مدیریت فلان مجتمع، به نیت ممانعت از بدحسابی ساکنان در پرداخت شارژ، جریمۀ سنگینی برای تأخیرکنندگان وضع می‌کند؛ اثاثیه و دیوار و سقف و کف داخل واحدی در اثر ترکیدگی لولۀ آب مشاع دچار خرابی شده و موجر و مستأجر و مدیریت نمی‌دانند جبران خسارت با کیست؛ مدیری بدون مراجعه به آراء اکثریت مالکان، رأساً پروژۀ عمرانی‌ای را  تصویب و برای تأمین نقدینگی آن مطالبۀ وجه (شارژ عمرانی) می‌کند؛ مالکان واحدهایی که بدهی شارژ دارند از شرکت در مجمع منع می‌شوند... طبعاً ملاحظات حقوقی، بخش قابل‌توجهی از محتوای این مسائل را تشکیل می‌دهد و بسیاری از پرسش‌های ما را کارشناسان آن حوزه باید حلاجی کنند.

مجتمع مسکونی همواره و همزمان دو وجه «مالکانه» و «ساکنانه» دارد: در وهلۀ اول اجتماع مالکانی است که زمین و/یا بنا و تأسیسات و تجهیزاتی را، مشترکاً و اختصاصاً، در تملک دارند، همچنین و همزمان محل تلاقی منافع ساکنانی است که از مجتمع و امکانات آن به عنوان محل زندگی یا کار استفاده می‌کنند. مالک و ساکن (حتی وقتی یکی موجر و دیگری مستأجر نباشد) هموراه به اعتبار منافع و رویکردشان، دو نفر و شخص متمایزند. تمرکز اصلی متن قانون تملک آپارتمان‌ها بر منویات مالک است و خیلی از وجوه ساکنانه را مسکوت می‌گذارد؛ اما چهارمیم بنا دارد جایگاه جداگانه‌ای را برای ساکن، مستقل از مالک، قائل گردد: ساکنان، اعم از مالک یا مستأجر، مشترکات خاص خود را دارند.

مؤلفۀ اساسی دیگر مدیران مجتمع‌هایند که معمولاً در کشاکش نیروهای چندگانه‌ای قرار دارند: انجام وظایف اجرایی و عملی در ارتباط با قسمت‌های گوناگون ملک مشاع، اختیارات یا محدودیت‌هایی که صراحتاً به ایشان تفویض یا تحمیل شده، مدیریت نقدینگی مجتمع، اختیاراتی که (به‌ویژه مدیریت‌های افتخاری) تلویحاً و به‌طور ضمنی به خود نسبت می‌دهند...

در بسیاری موارد، این که «حق با کیست و کجاست»، ناشی از عرف یا توازن قوایی است که زمانی، در مجتمعی، در درون این مثلث برقرار شده و کم‌کم جا افتاده‌ و به «روال» آن مجتمع خاص بدل شده‌ است، بی آن که سازگاری آن با قوانین جاریه و انسجام، اساس و مستندات آنها، صراحتاً موضوع همفکری و مداقه قرار گرفته باشد و از جانب متخصصان امر و ذی‌نفعان محک خورده باشد یا حتی جایی در قالب متنی مصوب و در دفتری ثبت شده باشد!

تجربیات مثلث «مالک و ساکن و مدیر» در مجتمع‌های گوناگون، وجوه مشترک کم ندارند و برای کسانی که برای مواجهه با مسائل مشابه، در جستجوی راهکارهای مناسب حال خود هستند، اطلاع از روش‌هایی که دیگران دنبال کرده‌اند و ارزیابی نتایجی که در بر داشته یا تحلیل چندوچون مشکلاتی که آنها بدان برخورده‌اند قطعاً سودمند است. شاید روزی بتوان از دل همفکری دغدغه‌مندان این حوزه روش یا راهکارهای بهینه‌ای را استخراج و پیشنهاد کرد... اما در گام نخست نمی‌توان چنین رسالت یا صلاحیتی برای خود قائل بود: همین که بتوانیم در صورت‌بندی صحیح مسأله کمکی کرده باشیم بسیار رضایت‌بخش است.

امیدواری چهارمیم این است که بتواند بازتاب‌دهندۀ دیدگاه‌های گوناگون و گسترده‌ای باشد که دغدغه‌مندان مثلث مالک/ساکن/مدیر با چهارمیم به اشترک می‌گذارند. بدین منظور مشتاق دریافت همه‌گونه نظرات شما هستیم: مخالف، متفاوت، موافق، پیشنهاد... بدیهی است که چنانچه انعکاس بخش‌هایی از یا کل یک مطلب ارسالی در راستای دل‌مشغولی‌های چهارمیم مفید تشخیص داده شود، پیش از درج نسخۀ نهایی آن در این صفحات، تأیید صریح فرستنده را اخذ خواهیم کرد. هدف از ویرایش مطالب پرهیز از حواشی زاید و حساسیت‌زا و تمرکز بر توصیف ویژگی‌های مسائل مبتلابه مجتمع‌هاست؛ برای مثال از انتشار اشاراتی که صریحاً یا تلویحاً حاوی نام و مشخصات مالک، ساکن یا مدیر یک مجتمع خاص باشد خودداری خواهیم کرد...

مطالب چهارمیم چند «دسته‌»اند (فهرست «دسته‌»ها در حاشیۀ راست صفحه قرار دارد):

  • یادداشت: به نوشته‌ای اطلاق می‌شود که متمرکز بر یک موضوع یا حتی بخشی از یک موضوع، در حد حداکثر 5 پاراگراف 10 سطری باشد. عنوان یادداشت نقش مهمی در جلب و راهنمایی خواننده دارد. یادداشت می‌تواند منحصراً بیان نظر یا احساس نویسنده باشد و ضرورتاً حاوی استدلال و احتجاج نباشد.
  • مقاله: نوشته‌ای است به مراتب بلندتر از یک یادداشت (حتی تا چندین صفحه) که به تفصیل به جوانب گوناگونی از یک موضوع می‌پردازد و حتی‌الامکان برای نکات مهمی که در آن ابراز می‌شود برهان و دلیل لازم ارائه می‌کند.
  • قصه: به نوشته‌ای می‌گوییم که مورد عینی و مشخصی را نقل می‌کند که مصداقی از یک مسأله باشد. این قبیل نوشته‌ها معمولاً برای نشان دادن شرایط و پس‌زمینۀ ملموسی که به بروز یک مسأله انجامیده است سودمند هستند و می‌توانند اندیشه‌ها و نظرات گوناگونی را بینگیزند.
  • پرسش: در خلال طرح و تبادل نظرات یا ابتدابه‌ساکن برخی پرسش‌ها بروز می‌کند که نیازمند پاسخ تخصصی یا کارشناسانه هستند. این پرسش‌ها در دسته‌بندی جداگانه‌ای قرار می‌گیرند و پاسخ‌های ارسال‌شده از جانب شما نیز در ادامه‌شان درج می‌شوند. 

برای آن که مطالب از نظر موضوعی هم ساختاریافته‌تر بشوند از مجموعه‌ای «برچسب» استفاده می‌شود: هر مطلب می‌تواند یک یا چند «برچسب» داشته باشد که مشخص می‌کند به چه حوزه‌هایی از چهارمیم مربوط می‌شود (فهرست «برچسب‌»ها نیز در حاشیۀ راست، زیر دسته‌ها، قرار دارد).

چشم‌به‌راه نوشته‌ها، نظرات، انتقادات و پیشنهادهای شما هستیم!... 

راه‌های تماس با چارمیم عبارتند از:

  • پست الکترونیک به نشانی: این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید
  • تبادل پیام‌ با مدیر کانال «چهار میم» به شناسۀ: @chahr_mim_admin
  • همچنین می‌توانید از طریق کانال «چهارمیم» در پیام‌رسان «بله» از انتشار مطالب جدید سایت خبردار شوید.

تندرست و برقرار باشید!